کارنی، ۵۹ ساله، وظیفه سختی پیش رو دارد. او باید کشوری را رهبری کند که تنها یکی از دو عضو ناتو است که هیچیک از اهداف هزینههای دفاعی این اتحاد را برآورده نمیکند و باید مذاکرات وزیران امور خارجه گروه هفت که در کبک آغاز میشود را هدایت کند؛ همچنین او باید به هزینههای بالای زندگی و نرخهای مهاجرتی که در دوران رهبری دهساله ترودو افزایش یافتهاند، رسیدگی کند.
انتخابات ملی باید تا ۲۰ اکتبر برگزار شود، اما ممکن است زودتر توسط کارنی یا مخالفانش اعلام شود. صرفنظر از پیروزی حزب لیبرال یا محافظهکار، در سالهای آینده کانادا در مواجهه با تغییرات اقلیمی تعیینکننده روبرو خواهد بود. بر اساس گزارش محیطزیست و تغییرات اقلیمی کانادا، کشور باید تا سال ۲۰۳۰ انتشار گازهای گلخانهای را حداقل ۴۰ تا ۴۵ درصد نسبت به سطح سال ۲۰۰۵ کاهش دهد تا به تعهدات بینالمللی خود عمل کند.
با وجود اینکه مسیر او به سمت مقام نخستوزیری چیزی غیرمعمول است؛ حامیانش معتقدند که ظهور غیرمتعارف او دقیقاً همان چیزی است که کانادا برای مقابله با چالشهای اقتصادی پیش رو نیاز دارد.
مقابله با ترامپ
کارنی با چالشی بزرگ روبهرو است: دونالد ترامپ.
کاناداییها بارها شاهد بودهاند که ترامپ بارها تهدید کرده است که تعرفه ۲۵ درصدی وضع کند؛ که میتواند تا ۶۰۰,۰۰۰ شغل در کانادا از بین ببرد؛ مگر اینکه کانادا بپذیرد که به ایالت پنجاه و یکم تبدیل شود. ترامپ دو بار تعرفهها را اعمال کرده و سپس در آخرین لحظه آنها را لغو کرده است.
کارنی در مخالفت با ترامپ کاملاً بیپرده بوده است و او در سخنرانی پذیرش خود به موضع رئیسجمهور آمریکا اشاره کرد.
او گفت:
«آمریکا کانادا نیست. و کانادا هیچگاه هیچگونه، هیچجور و هیچ شکلی از آمریکا نخواهد بود.»
کارنی، بانکدار مرکزی پیشین کانادا و انگلستان وعده داد که تعرفههای تلافیجویانه به ارزش ۳۰ میلیارد دلار کانادا که توسط ترودو بر واردات آمریکاییها به کانادا وضع شده است، حفظ خواهد شد، تا «آمریکاییها به ما احترام بگذارند».
مواردی که باید در مورد مارک کارنی بدانید!
۱- اقتصاددان با اصالت ایرلندی
مارک کارنی در سال ۱۹۶۵ در خانوادهای با اصالت ایرلندی که پدر و مادرش هر دو از معلمان بودند، در قلمروهای شمال غربی کانادا به دنیا آمد و در ادمونتون آلبرتا بزرگ شد.
او مدرک کارشناسی اقتصاد خود را با افتخار از دانشگاه هاروارد در سال ۱۹۸۸ دریافت کرد. سپس بهعنوان یک محقق Rhodes در دانشگاه آکسفورد تحصیل کرد و در سالهای ۱۹۹۳ و ۱۹۹۵ مدرک کارشناسی ارشد و دکترای خود را به پایان رساند. در همین دوران بود که همسرش، اقتصاددان بریتانیایی دایانا فاکس را ملاقات کرد.
او ۱۳ سال در گلدمن ساکس (بانک سرمایه گذاری چندملیتی آمریکایی و شرکت خدمات مالی) کار کرد و تجربههایی در دفاتر این شرکت در لندن، توکیو، نیویورک و تورنتو داشت.
علاوهبر شهروندی کانادا، کارنی شهروندیهای بریتانیا و ایرلند را نیز داراست. با این حال، اکنون که بهعنوان نخستوزیر منصوب شده است، فرآیند لغو این شهروندیها را آغاز کرده است.
۲- یک مدیر با تجربه در شرایط بحران
کارنی در سال ۲۰۰۸ بهعنوان فرماندار بانک کانادا خدمت کرد و به دلیل نحوه مدیریت بحران مالی جهانی که در آن سال رخ داد، مورد تحسین قرار گرفت.
او تصمیم گرفت نرخ بهره در کشور را به میزان ۵۰ واحد پایه کاهش دهد تا به تقریباً صفر برسد و این نرخها را در سطوح بیسابقهای نگه داشت. همچنین او تسهیلات وام اضطراری جدیدی ایجاد کرد.
بر اساس گزارشی از بلومبرگ، کارنی به کانادا کمک کرد تا بدون نیاز به نجات بانکهای خود از بحران عبور کند. این موفقیت از سوی سیستم مالی متمرکز کانادا و محافظهکاری در نظارت بر بانکها حمایت شد.
در سال ۲۰۱۱، او بهعنوان رئیس هیئت ثبات مالی منصوب شد، یک نهاد بینالمللی که توسط کشورهای گروه ۲۰ پس از بحران مالی برای بررسی و ارائه توصیههایی درباره سیستم مالی جهانی ایجاد شده بود.
او در سال ۲۰۱۳ بهعنوان فرماندار بانک انگلستان منصوب شد، که اولین شخص غیر بریتانیایی بود که این مقام را به دست آورد. او اقتصاد بریتانیا را از دوران Brexit عبور داد و همواره نسبت به ترک اتحادیه اروپا هشدار میداد. او تا سال ۲۰۲۰ در این سمت باقی ماند.
او از این تجربیات استفاده کرده است تا خود را بهترین نماینده کانادا برای مقابله با ترامپِ جسور معرفی کند.
۳- فعال محیط زیست
کارنی مدتهاست که از پایداری محیط زیست و آگاهی از تغییرات اقلیمی حمایت کرده است. او در سال ۲۰۱۹ به عنوان فرستاده ویژه سازمان ملل متحد در زمینه تغییرات اقلیمی منصوب شد.
در سال ۲۰۱۵، او سخنرانی «شکستن فاجعه افق» را در بانک سرمایهگذاری لویدز ارائه داد. او سیاستمداران را به دلیل رویکرد کوتاهمدتشان در مواجهه با بحرانهای اقلیمی انتقاد کرد و هشدار داد که تغییرات اقلیمی میتواند بهطور منفی بر امور مالی جهانی و استانداردهای زندگی تأثیر بگذارد.
او گفت: «چالشهای فعلی که تغییرات اقلیمی ایجاد میکنند در مقایسه با آنچه ممکن است در آینده بیاید، بسیار کماهمیت هستند. کسانی که دیدگاه بلندمدتی دارند، در حال پیشبینی تأثیرات گستردهتر جهانی بر اموال، مهاجرت و ثبات سیاسی و همچنین امنیت غذا و آب هستند. پس چرا اقدامات بیشتری برای حل این مشکل انجام نمیشود؟»
با این حال، یکی از اولین اقدامات او بهعنوان نخستوزیر ممکن است حذف مالیات آلایندگی جنجالی سال ۲۰۱۸ باشد که خود شخصاً از آن حمایت کرده بود. گزارشی از گاردین، مالیات کربن را بهعنوان یک اقدام مثبت معرفی کرده که بازپرداختهای سهماهه به مالیاتدهندگان ارائه میداد. با این حال، سیاستمداران محافظهکار به رهبری نامزد نخستوزیری پییر پویلیور، تلاش کردهاند این موضوع را به بحران هزینه زندگی کانادا پیوند دهند و شعار «حذف مالیات» را ترویج کردهاند.
۴- پیوندهای بخش خصوصی
کارنی در سال ۲۰۲۰ به گروه مدیریت دارایی بروکفیلد پیوست؛ یک شرکت سرمایهگذاری جهانی که بر دستیابی به اهداف اقلیمی تمرکز دارد. با این حال، سیاستمداران محافظهکار انتقادات خود را بر پیوند او با این شرکت متمرکز کردهاند، که در نوامبر ۲۰۲۴ دفتر مرکزی خود را از تورنتو به نیویورک منتقل کرد.
همچنین پیوندهای مستمر کارنی با چندین شرکت خصوصی تحت بررسی قرار دارد و گزارشی از «پست ملی کانادا» ادعا کرده که او از بسیاری از هیئتمدیرههای شرکتی که در آنها خدمت میکند، استعفا نداده است.
۵- پافشاری بر کاهش وابستگی به دلار
در سال ۲۰۱۹، کارنی بهعنوان رئیس بانک انگلستان از تلاشها برای کاهش وابستگی بانکهای جهانی به دلار آمریکا به عنوان ارز ذخیره حمایت کرد و گفت که این ارز میتواند با یوان چین یا یک جایگزین دیجیتال جهانی که توسط گروه بزرگی از کشورهای مختلف پشتیبانی میشود، جایگزین شود. او در سخنرانی خود به گروهی از بانکداران مرکزی جهانی در وایومینگ گفت که این امر میتواند «نفوذ غالب دلار آمریکا بر تجارت جهانی را کاهش دهد.»
او همچنین استدلال کرد که با انجام این کار، بحرانهای اقتصادی ایالات متحده تأثیر کمتری در سراسر جهان از طریق نرخهای ارز خواهند داشت.
اگر کارنی به عنوان نخستوزیر بخواهد تلاش مشابهی را انجام دهد، احتمالاً با ترامپ به مشکل خواهد خورد.
در واکنش به گزارشهایی که حاکی از تلاش کشورهای BRICS برای معرفی ارز جدید بهعنوان جایگزینی برای دلار آمریکا بود، ترامپ نوشت: «ما از این کشورها تعهد میخواهیم که نه ارز جدیدی برای BRICS ایجاد کنند و نه از هیچ ارز دیگری بهعنوان جایگزین دلار قدرتمند آمریکا حمایت کنند، در غیر این صورت با تعرفههای ۱۰۰ درصدی مواجه خواهند شد و باید انتظار داشته باشند که از ورود به اقتصاد شگفتانگیز ایالات متحده خداحافظی کنند.» او از آن زمان بر این رویکرد خود تأکید کرده و گفته است «BRICS مرده است» و تهدید کرده که تعرفههای ۱۰۰ درصدی را بر این بلوک اعمال خواهد کرد.
چه چیزی در انتظار کانادا است؟
انتخاب مارک کارنی بهعنوان نخستوزیر جدید، به گفته مجله اکونومیست، باعث یک «احیای شبیه به لازاروس» در جناح لیبرال شده است؛ احیایی که بسیاری آن را آخرین فرصت این حزب برای بازپسگیری جایگاه از دسترفتهاش میدانند.
پس از افت شدید محبوبیت جاستین ترودو و استعفای او، لیبرالها در وضعیت متزلزلی قرار داشتند. اما ورود کارنی، فردی با تجربه گسترده در اقتصاد جهانی و مدیریت بحران، روح تازهای به حزب دمیده است. بااینحال، مسیر پیشروی او آسان نخواهد بود.
کارنی نهتنها باید بحرانهای اقتصادی داخلی، هزینههای بالای زندگی و فشارهای مهاجرتی را مدیریت کند، بلکه در سطح بینالمللی نیز با چالشهایی از جمله تهدیدهای اقتصادی و سیاسی دونالد ترامپ روبهرو است.
باید منتظر ماند و دید که در روزهای پیشرو، چه سرنوشتی در انتظار کانادا خواهد بود.